معرفی مجمع نمایندگان طلاب

تاریخچه و اهداف مجمع:

در طول تاریخ حوزه بخصوص بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، حرکتهایی در جهت تشکل روحانیت و اصلاح حوزه انجام می گرفت و به صورت پراکنده، احیانا مجموعه هایی شکل می گرفتند و با ارائه طرحهایی در جهت رشد و بالندگی حوزه به مراجع بزرگوار و زعمای حوزه تلاش پیگیر انجام می دادند اما معمولا پس از گذشت مدتی به فراموشی سپرده می شد و یا احیانا به خاطر شرایطی خاص در هر زمان چنین اقداماتی غیرمتناسب با شؤون حوزه تلقی می گردید، بنابراین اصلاح حوزه چیزی نیست که در این زمان مطرح شده باشد، رهبر معظم انقلاب اسلامی در آذر ماه سال ۱۳۶۸ در جمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم فرمودند:

بنده روزهای اولی که وارد قم شدم در سال ۳۷ فضلای جوانی را یافتم که دور هم می نشستند و این آرزوها را به زبان می آوردند و تلاش داشتند و تکرار می کردند . . .

آری در حوزه مقدسه قم این تلاشها مکررا انجام گرفته است ولی متاسفانه معمولا به ثمر نمی نشست تااینکه حضرت امام رضوان الله تعالی علیه در تاریخ سوم اسفند ماه سال ۱۳۶۷ پیام مهمی خطاب به روحانیت سراسر کشور و مدرسان و طلاب حوزه علمیه صادر فرمودند که «منشور روحانیت » نام گرفت، در آن پیام بسیار زیبا به نکات مهم و ارزنده ای اشاره کردند، از آن جمله در بخشی از آن پیام فرمودند:

اگر طلاب و مدرسین حوزه علمیه قم با یکدیگر هماهنگ نباشند، نمی توان پیش بینی کرد موفقیت از آن کیست .

و یا در تعبیر دیگری می فرمایند:

طلاب انقلابی و مدرسین طرفدار انقلاب اگر با هم کار نکنند هر دو شکننده اند، باید طلاب جوان، اساتید محترم را که در راه خدمت به انقلاب و اسلام و علوم اسلامی می باشند یاری کنند تا آنان بتوانند به هدفهای مهم تعلیم و تربیت برسند .

و مهمترین کلامی که زمینه ساز تشکیل مجمع نمایندگان شد این بود که فرمودند:

جامعه مدرسین باید طلاب عزیز انقلابی و زحمت کشیده و کتک خورده و جبهه رفته را از خود بدانند، حتما با آنان جلسه بگذارند و از طرحها و نظریات آنان استقبال کنند و طلاب انقلابی هم مدرسین عزیز طرفدار انقلاب را محترم بشمارند و با دیده احترام به آنها بنگرند .

لذا جامعه محترم مدرسین اقدام به تشکیل ستادی در جهت پی گیری و اجرای فرمان آن حضرت نمود و ستاد مزبور در تاریخ مقرر اقدام به انجام انتخابات «مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه » کرد تا نمایندگان منتخب آنها «دیدگاهها و پیشنهادهای اصلاحی خود را طبق فرموده امام امت » ، در جهت هر چه بهتر شدن نظام حوزه، به شورای مدیریت و جامعه محترم مدرسین ارائه کنند و مرحله اول این انتخابات انجام گرفت و نمایندگان محترم طلاب انتخاب شدند و گزارش آن در نامه ای به تاریخ ۷/۲/۶۸ به خدمت حضرت امام تقدیم شد و حضرت امام خطاب به حضرت آیه الله مشکینی فرمودند:

نامه جنابعالی در مورد انتخابات حوزه علمیه قم رسید از جنابعالی و سایر دست اندرکاران تشکر می نمایم .

پس عمدتا این مجمع برای این به وجود آمد که دیدگاههای طلاب و فضلای حوزه را به مدرسین و زعمای حوزه منتقل کند و از نظریات آنان در جهت اصلاح حوزه و تعالی جهان اسلام استفاده شود . اهدافی که در دستور کار مجمع نمایندگان بعد از تشکیل آن قرار گرفت عمدتا در جهت نظم و تقویت امور حوزه در مسائل مختلف آموزشی، تحقیقاتی، اخلاقی و خدماتی بود .

جایگاه مجمع و توقعات و انتظارات

بعد از تشکیل مجمع در حوزه، توقعات و انتظارات مختلفی در مورد آن ابراز گردید . بعضی معتقد بودند که مجمع قوه مقننه حوزه باشد . جمعی دیگر براین باور بودند که در صورتی مجمع از موفقیت برخوردار است که در شورای عالی حوزه دارای عضو باشد و . . . .

این نکته برکسی پوشیده نیست که ساختار حوزه از ویژگی خاصی برخوردار است که در سایر مراکز آموزشی وجود ندارد . به عقیده ما این انتظارات که از روی دلسوزی و علاقه مطرح شده اند در حوزه از انتظاراتی محسوب می شود که اگر بخواهیم به دنبال آن حرکت کنیم شاید از کارهای اساسیتری که زمینه انجام دادن آن براساس حسن اعتماد و هماهنگی متقابل وجود دارد نیز باز بمانیم .

رهبر عزیز انقلاب در رابطه با مجمع و جایگاه آن در اولین ملاقات با مجمع فرمودند:

اولا نفس این عنوان نماینده و نمایندگان طلاب قم یک عنوان شیرین، امید بخش و بیدار کننده آرزوهای دیرین در باب حوزه های علمیه است اینکه طلاب قم به این عزم راسخ برسند که باید تشکلی و حضوری و تلاشی برای بهسازی حوزه داشته باشند و عزم در مقام عمل به آنجا برسد که انتخاباتی صورت گیرد و نمایندگانی برگزیده شوند این مژده بسیار بزرگی است . این تشکل، چیز بسیار خوبی است و آنچه را که اتفاق افتاده است، شما محکم حفظ کنید . یعنی انتخاباتی که انجام گرفته و اساسنامه ای که در دستور کار شماست، کار مبارکی است . این را به هیچ وجه متوقف نکنید .

سئوالی پیش می آید و آن این است که رابطه این مجموعه با هدفهای عمومی حوزه چیست؟ آیا حوزه علمیه به دست طلاب، با اراده طلاب و فکر طلاب باید متحول و متغیر شود یا تشکل دیگری وجود دارد؟ طبیعی است که در حوزه، مراجع معظم حضور دارند که آنها طلبه های سابق و فضلا و مدرسان سابق و مراجع امروز ما هستند یعنی راهی را که شما دارید طی می کنید آنها ۴۰ یا ۵۰ سال پیش طی کرده اند، با سلامت هم طی کردند تا اینکه حالا مرجع تقلید شده اند پس نقش آنها در آینده حوزه یک نقش بسیار بارزی است یعنی این فکر برای ما پیدا نشود که طلبه ها مثل انقلاب از پایین که یک جاهایی از پایین و در گوشه ای عده ای انقلاب می کنند و آن بالایی را در مقابل عمل انجام شده قرار می دهند، اکنون هم ما از پایین انقلاب کنیم به وسیله طلاب و حوزه را به صورتی که می خواهیم درآوریم، بعد به مراجع و بزرگان بگوییم بسم الله این حوزه را اداره کنید این نه شدنی است و نه جایز است . . . نمی شود یک حرکت طلبگی و حوزه ای و عمومی داشته باشیم و از جامعه مدرسین جدا باشد، اینطور که نمی شود . . . امروز مراجع به ضرورتهایی که حوزه مواجه با آنهاست آشنا هستند و آماده هستند برای اینکه حوزه را آنچنانکه نیاز زمان ست سازماندهی کنند .

من این را امروز با صراحت به شما عرض می کنم جایگاه مجمع، حسن اعتمادی است که امروز بین مجمع و رهبر معظم انقلاب اسلامی و مراجع بزرگوار و جامعه مدرسین و شورای عالی حوزه و مدیریت و اساتید مکرم حوزه وجود دارد، این بزرگترین جایگاه معنوی مجمع نمایندگان است و جایگاه مجمع امروز اینست که توانسته نهایت اعتماد مراجع، مقام معظم رهبری، جامعه مدرسین، شورای عالی و مدیریت حوزه را برای قدمهای مفیدی که در حوزه نیاز به طرح و برنامه دارد جلب کند و در اساسنامه شورای عالی فصل سوم مربوط به تشکیلات در ماده ۹ آمده است: شورای عالی از «مجمع نمایندگان و فضلا» در تهیه و ارائه طرحها و برنامه های خود استفاده می کند . یعنی یک الزامی برای خود درست کرده اند که آنچه ما برای طرح و برنامه در جهت اصلاح حوزه و مسائل جهان اسلام بدهیم آقایان در دستور کارشان قرار می دهند، یعنی زمینه همکاری در حدی است که مجمع آنچه را که ارائه دهد و هر برنامه ای را که صلاح حوزه بداند، شورای عالی از آن استفاده می نماید .

اکنون نزدیک به شش سال است که از تشکیل مجمع نمایندگان می گذرد . مجمع دارای ثبات لازم و زمینه کاری لازم شده است . من به صراحت عرض می کنم شکستهایی که قبلا در حوزه داشته ایم برای ما عبرت شده آن تعبیراتی که امام فرمودند (تندروی نکنید که تندروی عاقبت خوبی ندارد) اینها در حقیقت تابلو شد برای همه ما که مجمع در عین حال که با صلابت حرکت می کند چون در یک جمع حوزوی است و مراجع حضور دارند، باید مصالح را در نظر بگیرد . دیدارهایی که ما با مقام معظم رهبری داشته ایم، دیدارهایی که در زمان مرحوم آیه الله العظمی گلپایگانی قدس سره و زمان مرحوم آیه الله العظمی اراکی قدس سره داشته ایم و دیدارهایی که با دیگر بزرگان داشته ایم اینها نشان دهنده این است که این مجمع بعد از گذشت شش سال الآن به ثباتی رسیده که اگر ان شاء الله در این مرحله سوم شما عناصری خوش فکر و مبتکر و خلاق و کارآمد انتخاب کنید، اینها می توانند در ساختار حوزه و برنامه های حوزه نقش آفرینی کنند .

اما کارهای انجام شده

الف) تشکیلات و سازماندهی:

۱) اساسنامه; از اولین روزهای تشکیل مجمع، نمایندگان اقدام به تصویب اساسنامه ای نمودند تا چهارچوب کار خود را معین کنند . این اساسنامه مشتمل بر یک مقدمه و شش فصل شامل چهل ماده و دو تبصره و یک خاتمه در تاریخ ۲۱/۲/۶۹ در مجمع عمومی به تصویب رسید و جهت تایید به محضر جامعه محترم مدرسین، مراجع تقلید و مقام معظم رهبری ارسال شد و مورد تائید قرار گرفت .

۲) آیین نامه انتخاباتی که دارای هشت فصل و چهل ماده و هشت تبصره و یک خاتمه است در تاریخ ۱/۴/۶۹ به تصویب مجمع نمایندگان رسید .

۳) آیین نامه های داخلی مجمع .

ب) مصوبات و سایر کارهای انجام شده

۱) اولین قدمی که مجمع نمایندگان برداشت، اساسنامه مؤسسه خیریه مالی – خدماتی حوزه علمیه قم بود; صندوق قرض الحسنه و بیمه، که به برکت الطاف مقام معظم رهبری به طلاب خدمت می کنند . این را ما روزهای نخستین تشکیل مجمع، به عنوان اساسنامه مؤسسه خیریه مالی – خدماتی حوزه تصویب کردیم، خدمت شورای مدیریت سابق فرستادیم . در آنجا بیمه و صندوق قرض الحسنه را پیش بینی کرده بودیم . همچنین مشکلات مربوط به شهریه را که متاسفانه همچنان وجود دارد، همه آنها را آنجا پیش بینی کرده بودیم .

۲) پیشنهاد انتشار مجله داخلی حوزه، علاوه بر نشریات دیگری که مربوط به حوزه است و منتشر می شود . نظر ما این بود که یک نشریه ای منتشر شود تا مصوبات شورا و مدیریت و مسائل داخلی حوزه را طلاب و فضلا بدانند، خدمات انجام شده را بدانند . یک حالت متقابلی وجود داشته باشد که اگر اینها مشکلات را مطرح می کنند، بزرگان حوزه بتوانند مسائل انجام شده را به دیگران منتقل کنند .

۳) طرح تعطیلات حوزه، برای ما واقعا تعطیلات زیاد حوزه نگران کننده بود، لذا طرح تعطیلات را تنظیم کردیم اگر چه در مقام عمل مشکلاتی داشته است .

۴) قانون اجرایی پوشیدن لباس روحانیت; این طرح به شورای مدیریت آن روز داده شد و مجددا هم پیگیری شد که براساس قانون و ضابطه ای باشد .

۵) پیشنهاد اعزام روحانی و مبلغ به مناطق مختلف کشور، همین اجلاسیه ای که چند هفته گذشته برگزار شد و یکی از کمسیونهای آن، کمسیون هجرت بود . مجمع نمایندگان از یک سال پیش این طرح اعزام مبلغ به مناطق محروم را تصویب کرد و به شورای عالی داد .

۶) به منظور آگاهی شورای عالی و مدیریت از آنچه در مجمع نمایندگان به تصویب می رسد و بالعکس دو رابط تعیین شد . یکی را به شورای عالی و دیگری به مدیریت حوزه معرفی کردیم . اینها مرتب در جریان مسائل و مشغول پیگیری اند . مشکلات ما را به آنان و مشکلات و مسائل شورای عالی و مدیریت را به مجمع نمایندگان منتقل می کنند .

۷) مدتها دوستان ما به این فکر بودند که سازمانها و نهادها در مشهد رضوی، جایگاهی برای پرسنل و مجموعه خودشان دارند در حالی که طلاب حوزه به عشق زیارت به آنجا می روند ولی دچار سرگردانی هستند، بخصوص طلبه های جوانی که می خواهند مدتی در آنجا بمانند لذا نامه ای به محضر شورای عالی نوشتیم و پیشنهاد کردیم زائرسرای طلاب و فضلا در مشهد رضوی ساخته شود، که عزیزان ما آنجا که می روند در کمال آرامش بتوانند به معنویات بپردازند و این بشارت را بدهم که شورای عالی نامه ای به تولیت محترم آستان قدس رضوی نوشته و اخیرا پاسخ مساعد از ناحیه تولیت محترم به شورای عالی رسیده است .

۸) پیشنهاد تشکیل فروشگاههای تعاونی مصرف طلاب، ما این پشنهاد را به شورای عالی ارائه دادیم . اخیرا اطلاع یافتیم با برادران صندوق قرض الحسنه و بیمه جلساتی برگزار شده و قرار شده که در آینده تعاونی مصرف طلاب به وجود بیاید تا مشکلات زندگی طلاب با عنایاتی که مقام معظم رهبری دارند برطرف شود .

۹) تصویب واحد طرح و برنامه مجمع، احساس کردیم تا وقتی که مشکلات مدیریت حوزه را ندانیم، نمی توانیم طرح مناسب بدهیم . لذا عده ای را به عنوان طرح و برنامه انتخاب کردیم . الآن واحد طرح و برنامه مجمع در واحد طرح و برنامه حوزه حضور جدی و فعال

دارد . مشکلات آنجا را به مجمع و مسائل و پیشنهادهای ما را به مدیریت منتقل می کند .

۱۰) بررسی و تصویب شرایط پذیرش «مرکز عالی تربیت مبلغ » و ارائه به مدیریت حوزه از دیگر کارهای مجمع است .

بررسی طرح هماهنگ سازی مراکز تحقیقاتی – علمی، در دستور کار مجمع است . بدین منظور که این مراکز مختلف تحقیقاتی جهت پیدا کنند و در جهت خدمت به اسلام و حوزه بیشتر کار کنند .

موضع گیریها در فرصتهای مناسب، صدور اطلاعیه ها و حضور در مجالسی که مجمع لازم دیده از دیگر اقدامات است .

طرح شناسنامه طلاب

در حوزه نیروهای قابلی وجود دارند که ما نمی دانیم این نیروها دارای چه توان و خلاقیتی هستند . مجمع در تلاش است که بتواند این کار را به نحو احسن انجام بدهد که از قابلیتها و ظرفیتهای اساتید، بزرگان، فضلا و طلاب حوزه به نحو احسن استفاده شود .

ج) ارتباطات

جلساتی در خدمت مقام معظم رهبری، مراجع بزرگوار تقلید، جامعه مدرسین، دبیر محترم شورای عالی، ریاست جمهوری و نمایندگان مجلس داشته ایم، که خوشبختانه آثار بسیار مثبتی داشته است .

د) خدمات نمایندگان

نمایندگان شما، نمایندگان کم توقعی هستند و هیچ تشکیلاتی در دنیا سراغ ندارید که نماینده انتخاب کنند و بدون هیچ چشمداشتی خدمت کند . این از ویژگیهای حوزه است . و این جای بسی مباهات است و من شاهد بودم که نمایندگان برای حل مشکلات مالی طلاب گاهی خودشان را بدهکار کردند .

این بود خلاصه ای از تلاش مجمع نمایندگان در جهت اعتلای حوزه مقدسه و خدمت به طلاب و فضلای بزرگوار . بدین امید که در آینده پر شتابتر حرکت نموده و مشکلات را یکی پس از دیگری حل کند .

 

مجمع در نگاه مراجع عظام تقلید و اعاظم حوزوی

آیت الله العظمی گلپایگانی قدس‌سره 

از همه آقایان تشکر میکنم در این مدت که توهم میشد بعد از رحلت آیت الله خمینی در حوزه تغییری پیدا کند، الحمدلله ثابت ماندند، که حوزه را نگه داشتند و استدعا دارم نسبت به بعد هم ملاحظه داشته باشد. … نتیجه زحمات انبیای عظام و ائمه کرام و علمای سابق بزرگ نتیجه اش این است که حالا شما موفق باشید. بروید مردم را هدایت و ارشاد کنید و این مقام بزرگی است نظیر مقام انبیاست که مأمور بودند احکام الهی را به مردم تبلیغ کنند و این همان غایت و نتیجه آن به شما رسیده است. و بدانید که چقدر مطلب مهمی به شما رسیده است. قدر خودتان را کاملاً بدانید که در چه مرتبه عالی هستید. … اخلاق باید به همراه تبلیغات باشد.اگر اخلاق نباشد تبلیغات اثر نمیکند.

آیت الله العظمی شیخ جواد تبریزی قدس‌سره 

شما لشکر امام زمان(عج) هستید. لشکر امام زمان یک لشکر تبلیغاتی است. شما باید این طور باشید… طلاب باید بدانند که اساس مذهب شیعه از کجا ریخته شده و زمان رسول الله وبعد از آن چه شده. در صدد بودند فکرهایی درحوزه تشیّع بیاید. شما مواظب باشید این اشخاص، این افکار و کتب راه پیدا نکنند، نه اینکه اختلاف زیاد شود… شما مراتب علمی طلاب را ترقّی بدهید. مدیرحوزه باید افراد قابل هدایت را شناسایی کند و آنها که قابل هدایت نیستند عذرشان را بخواهد. لشکر امام زمان(عج) کارش همین است.درس خواندن و تحصیلات را بالا بردن، تکلیف است.

آیت الله العظمی فاضل لنکرانی قدس‌سره 

حال که شما افتخار نمایندگی را دارید واین مسئولیتی است خطیر که مشکلات و گرفتاریهای فوق العادهای را تحمل میکنید؛ فرصتی است که بتوانید خدمتی به طلاب وحوزه علمیه بنمایید. تردیدی نیست که حوزه علمیه قم، «مادر» حوزهها است، هرچند در سابق حوزه علمیه نجف اشرف از اهمیت خاصی برخوردار بود، ولی فعلاً در شرایط مناسبی بهسر نمیبرد، این حوزه که فقه اهل بیت علیهم‌السلام را به دنیا میرساند، باید به هر نحو محفوظ بماند. طلبه تا میتواند باید از امکانات حوزه در راستای تحصیل علم وکسب کمال استفاده کند و وظیفه همه روحانیت، انتقال علوم اهل بیت و فقه غنی شیعه به نسلهای آینده است… طلبه باید بداند که اولین و مهمترین وظیفه او، تحصیل مراتب عالیه علم است.

آیت الله العظمی وحید خراسانی حفظه الله

شما (نمایندگان طلاب) بحمدالله با این سمت، مسئولیت مهم و اجر عظیمی دارید. این جمع نماینده طلاب در حوزه علمیه قم، نماینده و وکیل که خود وجود تنزیلی موکل است، وجود تنزیلی حوزه است و این حوزه وظیفه اش تعلیم و تربیت نه یک مملکت بلکه یک ملت است. این مجموعه در اینجا سمتی دارد که باید معلوم بشود. مسئولیت نمایندگی طلاب غیر قابل توصیف است. حال باید دید وظیفه طلاب چیست طلاب دو وظیفه دارد: یک تفقه در دین، دوم إنذار قوم خویش. اما فقه چیست؟ فقه، فهم است، فهم در دین، دینی که از توحید گرفته تا به معاد میرسد و در مرحله بعد به مکارم اخلاق میرسد. … اگر ما در این راه قرار گرفتیم تفقه در دین ثمر خواهد داشت … و چون شما نماینده طلاب هستید، رسیدگی شما به حوایج آنان، فوزی عظیم است که از دست شما ساخته است چراکه مسلّماً در ظل الهی هستند.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی حفظه الله

امروز طلاب عزیز ما سه مشکل اساسی دارند؛ شما نمایندگان کمک کنید تا مشکلات درسی و اخلاقی و معیشتی طلاب تا آنجا که میشود برطرف گردد.

در مسائل سیاسی هم باید خط اعتدال فراموش نشود؛ همان خطی امام و رهبری داشتند و دارند…

سه چیز است که طلبه را در طلبگی پیروز میکند؛ یکی پشتکار، دوم نظم و سوم خلوص نیت.

شما نمایندگان طلاب عزیز به عقیده من سه وظیفه بر عهده دارید که انشاءالله این وظایف باید به اندازه توان شما انجام بشود. فلسفه تشکیل مجمع نمایندگان طلاب در زمان امام راحل قدس‌سره هم همین امور بوده است.

یکی این که برنامه های درسی طلاب را نظارت کنیم. واقعاً ببینید این طلاب درس میخوانند یا نه. این اولویت است.

دوم هدایت اخلاقی؛ بدانید هیچ زمانی به اندازه زمان ما اسباب فساد اخلاق وجود نداشته؛ بنابراین باید یک نظارت اخلاقی بر طلاب داشته باشید.

سوم رسیدگی به مسائل رفاهی و زندگی مادی طلاب. بالاخره اگر طلبه تأمین نباشد نمی تواند درس بخواند.

از جمله مسائلی که باید مورد توجه شما قرار گیرد، آموزش و تحصیل طلبه ها است؛ شما باید به طلاب این مسئله را تبیین کنید که از فرصت جوانی استفاده کرده و خوب علم را فرا بگیرند.

از دیگر کارهایی که در عرصه علم آموزی باید مورد توجه طلاب قرار گیرد، تدریس دروس فراگرفته شده میباشد. از سنت های حوزه این است که طلاب سطوح بالا، مباحث خوانده شده را برای طلاب سطوح پایین تدریس نمایند.

گروه های زیادی در داخل و خارج کشور در حال فعالیت و سمپاشی علیه اعتقادات هستند؛ طلبه نه تنها خود نباید گرفتار چنین آسیب هایی شود، بلکه باید نگذارد دیگران نیز به انحراف روند؛ طلبه مانند نجات غریق است که مراقب افراد است تا غرق نشوند.

آیت الله العظمی نوری همدانی حفظه الله

مسؤولیت شما نمایندگان طلاب بنا بر احادیث، بسیار سنگین است و همین طور اجر، ثواب و فضیلت بالایی هم دارد. لکن باید زمان و حوادث را شناخت و حوادث را ریشه یابی نمود و عالم باید عالم به زمانه باشد و گام بردارد.

در زمان قبل از انقلاب کار یک روحانی منبر، تألیف و یا تصنیف بود. بحمدالله پس از انقلاب میدان باز و فضا جهت ترویج دین مبین اسلام مهیا است و مسؤولیت ما حساس تر و سنگین تر گشته لکن باید این امانت الهی را مغتنم دانسته و بهترین عمل را انجام دهیم.

شما باید نظارت کامل بر افراد زیر مجموعه خود داشته باشید و آن ها را بشناسید، همانند علمای سابق و برای استعدادهای برتر بنابر ویژگی ها و شایستگی های شان برنامه ریزی نمایید.

نظارت کیفی و کمی در دروس کم شده که می بینیم حضور عالم در شهرستان ها کم شده، طلبه باید اهل قلم ، بیان قوی، خط خوب و هم مسلط به ادبیات باشد تا بتواند نتیجه بگیرد.

دوره های پیشین طلاب و فضلای ما در کنار تحصیل علوم درس اخلاق هم داشتند در حال حاضر درس اخلاق هم باید در مدارس می باشد و هم به صورت عمومی؛ لکن دقت شود استاد اخلاق، خود باید متخلق به این حسنه باشد.

آیت الله العظمی سبحانی حفظه الله

رسالت حوزه، عالم پروری بوده؛ و وظیفه طلاب، کسب علم و دانش و تهذیب و اخلاق و رسیدن به قله های معرفت علمی و اجتهاد است.

یکی از ویژگی علمای سلف ما، آراسته شدن به اخلاق و کسب معرفت و علم، در نهایت رسیدن به قله های اجتهاد بود.

امروز روحانیت نیز وظیفه دارد، اصالت علمای گذشته را بیش از پیش برای بیداری حوزه ها در عرصه های مختلف به نمایش گذارد و هر سالی که از عمر تحصیلی طلاب بگذرد، در مسایل مختلف اعتقادی، فکری، اخلاقی و علمی بهتر از سال گذشته تحصیل کنند.

برخی از شهرها از عالم خالی شده، زیرا برنامه ریزی صحیح نبوده است. بنابراین، باید به گونه ای برنامه ریزی صورت گیرد که علما و روحانیون در شهرها حضور داشته باشند و مردم را با معارف دینی آشنا نمایند.

امروز ۷۵ هزار طلبه در قم وجود دارد؛ در حالی که بسیاری از بخش های کشور فاقد روحانی است. روحانیون ۷۰ ساله در حوزه مانده اند؛ در حالی که در کشور مشکل امام جماعت، مدرس و … داریم؛ این بزرگواران باید به دیار خود بازگشته و به تبلیغ بپردازند.

آیت الله العظمی جوادی آملی حفظه الله

شما باید شاکر باشید که مسئولیت تان در حوزه علمیه است لذا همانند یک کشاورز که به فکر بذر آینده، آذوقه و نیاز سال و صادرات خود هست، به حوزه و طلاب عزیز اینگونه نگاه و برنامه ریزی کنید لذا این مجمع دارای چندین وظیفه در قبال حوزه است که اولین آن، آینده نگری برای حوزه است.

حوزه علمیه قم از برجسته ترین حوزه های علمیه جهان تشیع است که این موقعیت نعمتی برای همه ماست؛ این حوزه به برکت تلاش امام راحل، علما و شهدا به این عظمت و شکوه رسید که همه ما باید قدردان این نعمت باشیم. در برابر هر نعمتی مسؤولیتی نیز وجود دارد و حوزه علمیه قم باید جهانی فکر کند، و اگر ملی و منطق های هم عمل کرد حتما باید فکر آن جهانی باشد.

چرا حوزه علمیه قم نباید بتواند پس از صد سال کتابی همانند کفایه یا رسائل بنویسد؟ در حوزه های علمیه باید بتوان افراد مستعد و با استعداد را شناسایی کرد. افرادی که استعداد ضعیف و متوسط دارند باید به کارهایی همانند تبلیغ، امام جماعتی و دیگر مسائل بپردازند. افراد قوی نباید در کارهای معمولی خود را محصور کنند بلکه این افراد باید سنگربان و مرزبان حوزه باشند و این استعداد برای او مسوولیت آور است؛ وظیفه شناسایی این افراد نیز وظیفه مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم است.

دین به وسیله عالمان حوزوی محفوظ است؛ زیرا تا از روحانیت صدا بر نخیزد مردم قیام نمیکنند؛ طلاب نباید خوش باور باشند ولی باید در متن جامعه قرار گیرند زیرا اگر خوب کار نکنید دشمن داعش سازی خواهد کرد؛ به همین خاطر باید به مسائل جهان نیز آگاه باشیم و بدانیم صهیونیست و آمریکا چه کار کرده و چه افرادی را تربیت میکنند، باید دور دست را دید، البته حوزه از این جهت بصیرت و آشنایی پیدا کرده و کل جهان را رصد میکند.

حضرت آیت الله علوی گرگانی حفظه الله

این از برکات و تیزبینی امام خمینی قدس‌سره بود که در حوزه علمیه تشکیلاتی باشد و این درخت را کاشتند و امروز ثمرات آن قابل مشاهده است. مسؤولیت این نهاد به یک معنا بیش از جامعه مدرسین است چون این مجمع اجرا کننده طرح های نهادهای مهم حوزوی است. مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه واسطه میان رهبر معظم انقلاب و طلاب است و آن ها را از تصمیمات گرفته شده مطلع میکند. افتخار ما این است که انقلاب بر گردن ما حق دارد؛ اگر جریان رهبری امام خمینی قدس‌سره نبود معلوم نبود با این همه دشمن چه بر سر حوزهها می آمد. هنوز جامعه ما نسبت به این مسأله ولایت و رهبری آگاهی کامل ندارد و برخی نکات برای آنها مبهم است و رفع این ابهامات بر عهده طلاب حوزه علمیه است. امروز یکی از افتخارات تشکلات ما باید این باشد که معین و یاور ولایت اهل بیت علیهم‌السلام باشند.

دو رسالت برای طلاب متصور است؛ اول اینکه مادامی که در حوزه علمیه هستیم، مشغول درس و بحث باشیم. دوم در ایام تعطیل، تبلیغ را وظیفه خودمان بدانیم.

مواظب باشید بازوی دشمن و ایادی او نشوید. ما در کشور هرچه داریم به برکت ولایت و رهبری است که مورد تایید حضرت بقیهالله روحی فداه است. متاسفانه در کشور بعضی مسائل مطرح می شود که رهبری مغفول عنه میشوند. دشمن می خواهد به دست خودمان به جان خودمان بیافتیم، لذا باید خیلی هوشیار بوده و بتمامه از ولایت مطلقه فقیه حمایت نماییم.

آیت الله یزدی دامت توفیقاته

شما منتخبین طلاب که خواسته های جمعی طلاب را به همراه دارید، میتوانید این خواسته ها را نظم دهید تا قابلیت اجرایی پیدا کند. البته باید به نظرات مراجع معظم تقلید توجه داشت. بزرگان فرصت رسیدگی به جزئیات را ندارند و این بر عهده شما است و شما می توانید نظرات طلاب را منتقل نمایید و مسلماً تأثیر خواهد داشت.

باید به مطالبات مقام معظم رهبری توجه کرد، آن ها را جدی دنبال کرد و ایشان را تکیه گاه قرار داد. مقام معظم رهبری در دیدار شورای عالی حوزه فرمودند: «باید چشم انداز بیست ساله برای حوزه تهیه شود.» در شرایط فعلی جامعه مدرسین، شورای عالی و مجمع نمایندگان که نهاد ارزشمند منبعث از حوزه و مرتبط با جامعه مدرسین هستند همه باید برای پاسخ گویی آماده شوند.

بعضاً حوزه و درس ها و بحث ها به سوی جدایی دین از سیاست میرود و به طلبه می گویند دَرست را بخوان و به هیچ چیز کاری نداشته باش! لذا گروه های انحرافی به سراغ طلاب میروند، اینجا است که نمایندگان باید طلاب را نظارت کنند؛ صرف ملّا بودن کافی نیست، صرفاً سیاسی بودن هم بدون علم درست نیست؛ طلبه باید خوب درس بخواند و به مسائل سیاسی هم آگاهی داشته باشد. پس نمایندگان باید روی اساتید طلاب حساس باشند.

حوزه ها باید کادر سازی کنند برای نیازهای امروزی و برای نیازهای دنیای اسلام و مسائل نظام. نماینده، آخر سال گزارش بدهد که چه تعداد طلبه پاسخگوی شبهات است و چه تعداد طلبه دارد که مبّلغی خوب است و یا می تواند یک گوشه از نظام را بگیرد و باری را بردارد. متاسفانه الآن در حوزه به مباحث فقهی خوب توجه میشود و بقیه مباحث که خیلی هم برای اجتماع نیاز است بحث نمیشود و یا خیلی کم است، مثل قانون بیمه و بانکداری اسلامی که لازمه این مباحث تربیت روحانیون مورد نیاز جامعه است.

آیت الله مقتدایی دامت توفیقاته

برخی می گویند حوزه از نظر علمی و تهذیبی تنزل پیدا کرده و افرادی نیز از این موضوع سوء استفاده میکنند. اگر این موضوع واقعیت داشته باشد خطری برای حوزه است؛ اگر هم نیست باید اعلام کرده و آن را رد کرد. بگویند حوزه به این میزان مراکز آموزشی، پژوهشی و اساتید دارد. این موضوع نیاز به تحقیق دقیق دارد. در موضوع تهذیب نیز باید تحقیق درستی صورت گیرد و اگر افتی وجود داشته باشد باید رفع کرد؛ کمیسیون تهذیب و تحقیقات علمی مجمع باید به این دو موضوع بپردازند و دقیق این موضوع را پیگیری و به شورای عالی ارائه نمایند. مجمع نمایندگان طلاب میتواند به حوزه کمک شایانی بدهد. مجمع میتواند کمک و بازوی شورای عالی باشد چرا که شورای عالی برای تصمیمات کلان حوزه به کار در بدنه حوزه نیاز دارد.

مساله هجرت علما به شهرستان ها از منویات مقام معظم رهبری و مراجع عظام تقلید است، که تا حدودی این امر در بعضی از استان ها صورت پذیرفته لکن جهت تحقق این امر یک همت همگانی را می طلبد. پس از شناسایی توسط نمایندگان طلاب و ارائه گزارش به شورای عالی این نهاد خواهد توانست آنان را به هجرت در استان خود ترغیب نماید. طلاب باید در شهرستان های خود به تبلیغ بپردازند؛ حداقل در دهه های صفر و محرم به تبلیغ بروند؛ تاکنون به برخی از روستاها حتی یک روحانی نرفته و مردم احکام واجب و اولیه خود را نمیدانند. در گذشته در هر استانی عالمانی بوده اند و محور قرار میگرفتند ولی اکنون در این زمینه خلأ وجود دارد. نمایندگان طلاب باید به شهرستانها سفر کرده و از مشکلات حوزههای علمیه با خبر شوند.

وظایف نمایندگان براساس اساسنامه مصوب به قدری زیاد است که شاید اگر نمایندگان بخواهند به آن ها عمل کنند نتوانند به درس و بحث خود برسند؛ ولی باید همت کرده و ضمن انجام این وظایف، کاری کنند که ذره ای به درس و بحث‌شان لطمه ای نرسد. اگر مشکلی داشتید و یا خواستید طرحی را به جامعه مدرسین و شورای عالی بیان کنید به بنده بگویید؛ و یا با مدیر حوزه های علمیه مطرح نمایید ما حتما پیگیری می کنیم.